Roczna kontrola kominów – przegląd kominiarski
Na czym polega roczna kontrola kominów?
Roczny przegląd kominiarski służy ocenie, czy przewody kominowe i ich podłączenia mogą być bezpiecznie użytkowane. Zakres kontroli obejmuje przewody dymowe, spalinowe oraz wentylacyjne, a także elementy widoczne ponad dachem, na strychu i w pomieszczeniach.
Obowiązki właściciela lub zarządcy budynku wynikają z przepisów prawa budowlanego i przeciwpożarowego. Ich dokładne brzmienie oraz wymagane terminy mogą się zmieniać, dlatego przed zleceniem kontroli warto sprawdzić aktualne regulacje właściwe dla danego obiektu.
Po badaniu należy zachować protokół i potraktować poważnie każdą uwagę dotyczącą nieszczelności, niedrożności, złego ciągu lub nieprawidłowych podłączeń. Usterki mogą zwiększać ryzyko zatrucia spalinami, pożaru albo uszkodzenia mienia.
Kto może wykonać kontrolę?
Ocena przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych wymaga odpowiednich kwalifikacji mistrza kominiarskiego. Czynności kontrolne powinny być prowadzone według procedury pozwalającej ocenić stan techniczny całego układu, nie tylko pojedynczego przewodu.
Samo czyszczenie i kontrola to różne czynności. Czyszczenie usuwa sadzę, osady lub inne zanieczyszczenia, natomiast przegląd sprawdza drożność, szczelność, ciąg, stan konstrukcji i sposób podłączenia urządzeń.
Co obejmuje przegląd?
Przegląd kominiarski jest całościową oceną przewodów kominowych, ich wylotów, podłączeń oraz warunków pracy urządzeń i wentylacji. Łączy oględziny dostępnych elementów z badaniami wykonywanymi odpowiednimi przyrządami, aby wykryć przeszkody, nieszczelności, nieprawidłowy przepływ powietrza lub zagrożenia konstrukcyjne. Poszczególne czynności dotyczą innych części układu: drożność i ciąg opisują przepływ, pomiary wentylacji dotyczą wymiany powietrza, a kontrola ponad dachem oraz dostępu ocenia bezpieczeństwo użytkowania i możliwości wykonania pełnego badania.
Drożność przewodów
Sprawdza się, czy przewód jest wolny od przeszkód, zwężeń i niedopuszczalnych załamań. W tradycyjnych przewodach stosuje się między innymi kulę kominiarską opuszczaną na sznurze. Dla przewodów z wkładem ceramicznym lub stalowym używa się kul w osłonie gumowej, dobranych do delikatniejszej powierzchni.
Przy wyborze zakresu usługi warto ustalić, czy badanie obejmie wszystkie przewody oraz czy w razie wykrycia osadu przewidziane jest oddzielne czyszczenie.
Prawidłowość podłączeń
Kontrola obejmuje liczbę i rodzaj podłączeń: kratek wentylacyjnych, palenisk gazowych, urządzeń na paliwo stałe oraz innych odbiorników. Znaczenie ma także zgodność podłączeń z przeznaczeniem przewodu i rozwiązaniem zastosowanym w budynku.
Sprawdza się między innymi:
- drzwiczki rewizyjne, ich dostępność i szczelność,
- łączniki oraz rury zapiecowe,
- długość i przebieg przewodów przyłączeniowych,
- stan kratek wentylacyjnych,
- dopływ powietrza do pomieszczeń,
- obecność urządzeń, które mogą zakłócać ciąg grawitacyjny.
Nieprawidłowe połączenie okapu, wentylatora lub innego urządzenia może zaburzyć działanie wentylacji. Szczególnej uwagi wymagają pomieszczenia z paleniskami oraz budynki z wentylacją zbiorczą.
Badanie ciągu kominowego
Ciąg powinien zapewniać przepływ powietrza i spalin w kierunku wylotu ponad dachem. Na jego stabilność wpływają między innymi wysokość przewodu, temperatura, ciśnienie atmosferyczne, szczelność budynku i ilość powietrza nawiewanego do pomieszczenia.
Podciśnienie w przewodach spalinowych można mierzyć ciągomierzem, na przykład DM 10 firmy Wohler. Wybierając badanie, warto sprawdzić, czy pomiar jest wykonywany w warunkach odpowiadających rzeczywistej pracy urządzenia, a wynik zostaje opisany w dokumentacji.
Niedostateczny ciąg może wiązać się z brakiem nawiewu, zasłoniętymi kratkami, zbyt szczelną stolarką, zabrudzeniem przewodu albo niewłaściwym działaniem wentylacji mechanicznej. Sama wymiana kratki nie rozwiązuje przyczyny, jeśli problem leży w całym układzie.
Pomiar wentylacji
Strumień powietrza w kratkach wentylacyjnych można oceniać anemometrem, takim jak PD-3, EA 2113 lub AM 4201. Wynik należy interpretować z uwzględnieniem rodzaju pomieszczenia, sposobu użytkowania i aktualnych wymagań technicznych.
W kuchniach, łazienkach, pralniach, ustępach oraz pomieszczeniach z urządzeniami spalającymi paliwo kratki powinny zapewniać swobodny przepływ. Żaluzje lub inne elementy ograniczające przekrój mogą pogorszyć działanie wentylacji.
Stan komina ponad dachem
Oględziny obejmują głowice kominowe, ściany ponad dachem i na strychu, nasady oraz wyloty przewodów. Poszukuje się pęknięć, odspojonych fragmentów, korozji, nieszczelności i elementów grożących oderwaniem lub zasypaniem przewodu.
Ważne jest także właściwe usytuowanie wylotów. Przewody dymowe i spalinowe oraz wentylacyjne mogą mieć odmienne wymagania dotyczące kierunku i położenia wylotu, dlatego ocena powinna uwzględniać rodzaj przewodu i konstrukcję dachu.
Dostęp do kontroli
Sprawdza się, czy do komina można bezpiecznie dotrzeć i wykonać badanie. Ocenie podlegają włazy, drabiny, kotwy, ławy kominiarskie oraz inne elementy komunikacji dachowej. Brak bezpiecznego dostępu może ograniczyć zakres oględzin i powinien zostać odnotowany.
Jak często czyści się przewody?
Częstotliwość czyszczenia zależy od rodzaju paliwa, urządzenia, intensywności użytkowania i warunków obiektu. W materiałach dotyczących ochrony przeciwpożarowej wskazuje się częstsze czyszczenie przewodów od palenisk na paliwo stałe oraz rzadsze dla urządzeń na gaz lub paliwo ciekłe. Przewody wentylacyjne wymagają odrębnej oceny i harmonogramu.
Nie należy utożsamiać terminów czyszczenia z terminem kontroli rocznej. Przegląd ocenia cały układ, a czyszczenie usuwa zanieczyszczenia. W obiektach gastronomicznych częstotliwość może być większa ze względu na ilość tłuszczu i osadów.
Co powinien zawierać dobry protokół?
Dokumentacja powinna jasno wskazywać:
- które przewody objęto badaniem,
- jakie czynności wykonano,
- czy sprawdzono drożność, ciąg i szczelność,
- jakie podłączenia oraz urządzenia oceniono,
- czy stwierdzono usterki lub ograniczenia kontroli,
- jakie działania naprawcze są potrzebne.
Przy wyborze osoby wykonującej przegląd warto pytać o zakres badania, kwalifikacje, sposób dokumentowania wyników oraz rozróżnienie między kontrolą a czyszczeniem. Najważniejsza jest kompletna i zrozumiała ocena bezpieczeństwa przewodów, a nie sama nazwa usługi.